Jump to content

Rosemary Museminali

Tso Wikipedia

Rosemary Museminali (wodzi le ƒe 1962 me) nye Rwanda dunyahela kple dutadɔnunɔla, eye wòle dɔ wɔm fifia na Dukɔ Ƒoƒuawo ƒe Habɔbɔ si Kpɔa HIV/AIDS Nyawo Gbɔ (UNAIDS), abe eteƒenɔla le Afrcan Union ƒe United Nations Economic Commission for Africa. Wonya Museminali nyuie ɖe dɔ si wòwɔ abe Rwanda Dutanyawo kple Nuwɔwɔ aduadu ƒe Dɔdzikpɔla ene tso ƒe 2005 va ɖo ƒe 2009 me ta. Ewɔ dɔ hã abe dukɔa ƒe Dukɔwo Dome Nuwɔwɔ aduadu ƒe Dɔdzikpɔla ene eye wònye dutadɔnunɔla le United Kingdom.

Agbenɔnɔ le ɖevime

[trɔ asi le eŋu | trɔ asi le etsoƒe ŋu]

Wodzi Rosemary Museminali le ƒe 1962 me le Uganda,[1] na dzila sitsoƒedila siwo wodzi le Rwanda,[2] amesiwo si le dukɔa me le ƒe 1959 ƒe Rwanda Tɔtrɔ Kpata megbe, si na woɖo dukɔmevinyenye si dzi Hututɔ akpa gãtɔ ɖu, eye woti Tutsitɔ ʋɛawo yome.[3] Museminali tsi eye wòwu eƒe sukudede nu le Uganda, eye wòxɔ ɖaseɖigbalẽ le hadomedɔwo kple dɔdzikpɔkpɔ me le Makerere University le ƒe 1986 me.[1] Esime Museminali gakpɔtɔ nɔ Uganda la, ewɔ dɔ abe Nyanza Textile Industries Limited ƒe Dɔwɔnyawo Gbɔkpɔla ene.[2]

Le ƒe 1990-awo me la, aglãdzeha aɖe si Paul Kagame, si hã nye sitsoƒedila le Uganda, nɔ ŋgɔ na, ​​si ƒe ene ƒe dukɔmeviʋa si va wu enu le ƒe 1994 me le Rwandatɔwo ƒe ameƒomevi aɖewo tsɔtsrɔ̃ ɖa me, si me Hutu zazɛ̃nyahelawo wu Tutsitɔwo kple Hututɔ siwo da sɔ le dunyahehe me la dometɔ 500,000 va ɖo 1,000,000[4] le.[5] Wowu aʋawɔwɔa nu esime Kagame ƒe asrafowo xɔ dukɔ bliboa, si na Tutsitɔ aboyome akpe geɖe,[6] siwo dome Museminali hã nɔ, te ŋu trɔ yi wo denyigba dzi.[7]

Dunyahehe kple dutadɔnunɔlawo ƒe dɔwɔwɔ

[trɔ asi le eŋu | trɔ asi le etsoƒe ŋu]

Esi Museminali va ɖo Rwanda la, edze dɔwɔwɔ gɔme le Hadomegbenɔnɔ Ŋuti Dɔwɔƒe, nɔ kpekpem ɖe sitsoƒedila bubu siwo nɔ agbagba dzem be yewoatrɔ ayi dukɔa me ŋu eye wònɔ agbagba dzem be yeagaƒo ƒome siwo me ameƒomevi aɖewo tsɔtsrɔ̃ ɖa la nu ƒu ɖekae.[6] Enɔ subɔsubɔha la me ƒe atɔ̃,[6] hafi ʋu va wɔ dɔ abe Rwanda Atitsoga Dzĩ Habɔbɔ[2] ƒe Agbalẽŋlɔla Gãtɔ ene, eye ɣeyiɣi kpui aɖe koe wòwɔ dɔ sia.[6] Le ƒe 2000 me la, woɖo Museminali Rwanda ƒe dudɔnunɔla le United Kingdom, eye dɔ bubuwo hã nɔ eme abe dudɔnunɔla ene le Ireland kple Scandinavia dukɔwo me.[2] Enɔ ɖoƒe sia, si ƒe dɔwɔƒe le London, me ƒe atɔ̃ sɔŋ.[1]

Esi Museminali trɔ yi Rwanda le ƒe 2005 me la, Dukplɔla Paul Kagame tiae be wòanye subɔsubɔhakplɔla sue ƒe dɔ le Dutanyawo Gbɔkpɔƒe (MINAFFET), si kpɔa dukɔwo dome nuwɔwɔ aduadu dzi.[1] Wodoe ɖe ŋgɔ le March 2008 me wòzu dutanyawo gbɔ kpɔla, eye wònye subɔsubɔdɔa dzikpɔkpɔ bliboa.[1] Le ɣeyiɣi si me wònye dutanyawo gbɔ kpɔla la, etsɔ ŋutifafa kple dedienɔnɔ me léle ɖe asi le Rwanda ɖo nɔƒe gbãtɔ, eye wòƒoe ɖe amewo nu be woatu ŋutifafa ɖo le dukɔwo dome.[6] Abe taɖodzinu mamlɛtɔa ƒe akpa aɖe ene la, ekpɔ Rwanda ƒe gomekpɔkpɔ le United Nations–African Union Mission in Darfur. Ewɔ dɔ le dukɔwo dome hã tsɔ do Rwanda ƒe ganyawo ɖe ŋgɔ. Le December 2009 me la, Dukplɔla Kagame ɖe Museminali le dɔme,[8] eye wòtsɔ Nyatakakawo ƒe Dɔdzikpɔla Louise Mushikiwabo ɖo eteƒe le tɔtrɔ aɖe me. Wometsɔ ɖoƒe bubu aɖeke na Museminali le dziɖuɖua me o.[9]

Ɣeyiɣi aɖe le eƒe dzodzo le dziɖuɖua me megbe la, Museminali ʋu yi Addis Ababa be yeawɔ dɔ na Dukɔ Ƒoƒuawo ƒe Habɔbɔ si Kpɔa HIV/AIDS Dɔlékuiwo Gbɔ (UNAIDS), abe eteƒenɔla le African Union ƒe United Nations Economic Commission for Africa.[2] Ekpɔtɔ le dɔ sia wɔm tso ƒe 2016 me.[2]

  1. 1 2 3 4 5 Kagabo, Frank (8 March 2008). "Ministers promoted: who's who". The New Times. Retrieved 19 October 2016.
  2. 1 2 3 4 5 6 "Rosemary Museminali, Representative to the AU and UNECA, UNAIDS". UNAIDS. Retrieved 19 October 2016.
  3. Prunier, Gérard (1999). The Rwanda Crisis: History of a Genocide (2nd ed.). Kampala: Fountain Publishers Limited. ISBN 978-9970-02-089-8.
  4. Henley, Jon (31 October 2007). "Scar tissue". The Guardian. London. Retrieved 13 November 2015.
  5. Dallaire, Roméo (2005). Shake Hands with the Devil: The Failure of Humanity in Rwanda. London: Arrow. ISBN 978-0-09-947893-5.
  6. 1 2 3 4 5 Kwinjeh, Grace (31 July 2008). "Rosemary Museminali – Rwanda's diplomatic face of survival and resilience". The New Times. Retrieved 19 October 2016.
  7. Dallaire, Roméo (2005). Shake Hands with the Devil: The Failure of Humanity in Rwanda. London: Arrow. ISBN 978-0-09-947893-5.
  8. Rwanda News Agency (2 December 2009). "Foreign Minister Museminali sacked, Musoni shifted (Details)".
  9. "Tracking Rwanda liberation icons who fell off the limelight". The East African.