Blaise Kilizou Abalo
Blaise Kilizou Abalo (1 Dzove 1947 – 16 October 2013), nye Togotɔ nufiala, nuwɔla, kple sinimawɔla. Wonyae nyuie wu ɖe Togotɔwo ƒe nyakpakpa gbãtɔ si didi le Togotɔwo ƒe sinima me, si nye Kawilasi, dzi kpɔkpɔ ta. Enye susuŋutinunyala, nufiala kple dɔdzikpɔla hã le hehexɔxɔ me.
Ame ŋutɔ ƒe agbenɔnɔ
[trɔ asi le eŋu | trɔ asi le etsoƒe ŋu]Wodzi Abalo le ƒe 1947 me le Kanianboua, Togo.
Eɖe Burkinabe nyɔnu aɖe eye wònye vifofo si si vi atɔ̃ le.
Eku le October 16, 2013 dzi esime wòxɔ ƒe 66 le aʋa si wòwɔ kple kansa ɣeyiɣi didi aɖe megbe.
Dᴐwᴐna
[trɔ asi le eŋu | trɔ asi le etsoƒe ŋu]Esi Abalo xɔ ƒe 9 la, eke ɖe aɖaŋudɔ adrelia ŋu, vevietɔ to Hindi sinimawo kple Kpèlèbé ƒe sinimawo dzi. Emegbe esrɔ̃ sinimawɔwɔ eye emegbe wòwu senyawo kple susuŋutinunya hã nu. Emegbe ewɔ dɔ abe nufiala ene tso ƒe 1978 va ɖo ƒe 1981 me le Ouagadougou Yunivɛsiti. Le ɣeyiɣi sia me la, ewɔ dɔ aduadu kple Afrikatɔwo ƒe Sinima Hehenaƒe si le Burkina Faso. Le January 1977 me la, ekpɔ eƒe docu-fiction gbãtɔ si nye 10 ans de pouvoir du Président Éyadéma (si ku ɖe Dukplɔla Eyadema ƒe ƒe 10 ŋu). Woɖoe hã be wòanye CINEATO ƒe Dɔdzikpɔla, si woyɔna fifia be CNPA, ƒe kpeɖeŋutɔ. Le ɣeyiɣi sia me la, edze nufiafia gɔme le Dukɔa ƒe Nufiafia Dɔwɔƒe IPN, si nye DIFOP fifia.
To eƒe sidzedze zazã abe sukudede ƒe susuŋutinunyala ene me la, edze sinimawo dzi kpɔkpɔ gɔme. Edze eƒe sinimawɔwɔ gɔme le ƒe 1976 me to nuŋlɔɖi film aɖe si woyɔna be 10 ans de pouvoir du Président Eyama wɔwɔ me, eye woti eyome vaseɖe ƒe 2009 me. Le ƒe 1992 me la, ekpɔ sinima si nye Kawilasi dzi, si wɔ ŋutinya abe Togotɔwo ƒe nyakpakpa gbãtɔ si didi le Togotɔwo ƒe sinimawo me ene.
Le ƒe 1995 me la, sinima sia xɔ Amegbetɔ ƒe Ŋgɔyiyi si Li Eteƒe Didi ƒe Fetu Tɔxɛ le Pan African Film and Television Festival of Ouagadougou (FESPACO) me. Emegbe ewɔ sinima kple nuŋlɔɖi xɔŋkɔ geɖewo abe: Coopération Franco-Togolaise, La révolte de l’ombre, Le cri du silence, Le mirage de l’espoir, kple Le prix du vélo. Emegbe ekpɔ television dzi wɔna si me akpa 14 le, Dikanakou (Le sida) si xɔ ŋkɔ ŋutɔ le Togo la dzi.
Sinimawo ƒe nɔnɔmetatawo
[trɔ asi le eŋu | trɔ asi le etsoƒe ŋu]| Ƒe | Sinii | Wɔƒe | Ƒomevi | Ref. |
|---|---|---|---|---|
| Ƒe 1976 | 10 ans de pouvoir si nye Dukplɔla Éyadéma | Dɔdzikpɔla | Nuŋlɔɖi kpui aɖe | |
| Ƒe 1980 | Nufiala D'École | Dɔdzikpɔla, agbalẽŋlɔla | nuŋlɔɖi kpui aɖe | |
| Ƒe 1992 | Kawilasi | Dɔdzikpɔla, agbalẽŋlɔla, nuwɔla | Film | |
| Ƒe 1998 | Dɔwɔwɔ aduadu kple Franco-Togolaise | Dɔdzikpɔla | Nuŋlɔɖi kpui aɖe | |
| Ƒe 1998 | La Aglãdzedze De L'ombre | Dɔdzikpɔla, agbalẽŋlɔla | nuŋlɔɖi kpui aɖe | |
| Ƒe 2002 | Le Cri Du Ðoɖoezizi | Dɔdzikpɔla, agbalẽŋlɔla | nuŋlɔɖi kpui aɖe | |
| Ƒe 2006 | Le Mirage De L'espoir | Dɔdzikpɔla, agbalẽŋlɔla | nuŋlɔɖi kpui aɖe | |
| Ƒe 2009 | Venu De France | Dɔdzikpɔla, agbalẽŋlɔla | Film |