Barry Moussa Barqué
Barry Moussa Barqué nye Togo dunyahela si subɔ le Togo dziɖuɖua me le Dukplɔla Gnassingbé Eyadéma ƒe kpɔkplɔ te le ɣeyiɣi akpa gãtɔ me tso ƒe 1979 va ɖo ƒe 1999. Enye Dukplɔla ƒe Aɖaŋuɖola Tɔxɛ tso ƒe 1999 me.
Agbe kple dɔwɔɖui
[trɔ asi le eŋu | trɔ asi le etsoƒe ŋu]Barqué nye Fulanitɔ si tso Togo ƒe dziehe. Ewɔ dɔ abe Lomé Melidzeƒe si le eɖokui si ƒe Dɔdzikpɔla le ƒe 1970-awo me eye woɖoe ɖe dziɖuɖua me be wòanye Tomenukuƒe, Ŋusẽ, kple Tsinyawo Gbɔkpɔha ƒe Dɔdzikpɔla le March 19, 1979 dzi. Enye Dɔwɔnuwo, Tomenukuƒewo, Posudɔwɔƒewo kple Telefonkadodowo ƒe Dɔdzikpɔla le ƒe 1980 ƒeawo ƒe gɔmedzedze.
Wobunɛ be enye Eyadéma ƒe nuteƒewɔla veviedonula, ewɔ dɔ le ɖoƒe geɖe le dziɖuɖua me le ƒe 20 siwo kplɔe ɖo me, eva zu "baron" sesẽ aɖe le dziɖuɖuha si nye Togo Dukɔa ƒe Ƒuƒoƒo (RPT) me. Le March 1985 ƒe sewɔtakpekpea ƒe tiatiawɔɣi la, enye Dukɔa ƒe Amexexlẽ Gã ƒe Dɔwɔha si Kpɔa Amewo ƒe Akɔntabubu Kple Nyawo Gbɔkpɔha ƒe Dukplɔla. Barqué nye Dukɔa ƒe Dukplɔla ƒe Aɖaŋuɖola Tɔxɛ hena ɣeyiɣi aɖe hafi woɖoe Dukɔa ƒe Dutanyawo Kple Nuwɔwɔ aduadu ƒe Dɔdzikpɔla le November 29, 1995 dzi; enɔ ɖoƒe mamlɛtɔa vaseɖe ƒe 1996 me.
Emegbe eva zu Dukɔa ƒe Ganyawo Kple Dɔwɔƒewo ƒe Dɔdzikpɔla le ƒe 1996 me vaseɖe esime wòdzo le dziɖuɖua me le June 1999 me; woɖoe boŋ be wòanye Dukplɔla ƒe Aɖaŋuɖola Tɔxɛ ɣemaɣi.
Eƒe tɔɖiayɔvi Altine Barry da tu zi geɖe le October 24–25, 2003 ƒe zã me, eye wotsɔe ɖo yameʋu yi Paris be woawɔ atike nɛ. Le March 5, 2007 dzi la, wotso afia na Altine Barry be wòanɔ gaxɔ me ƒe 20 le amedzidzedze sia ta.
Le Dukplɔla Eyadéma ƒe ku le February 5, 2005 dzi megbe la, Barqué ɖee fia be yeƒe mo wɔ yaa, eye wògblɔ be edze abe yeƒe lãme sẽ enumake do ŋgɔ ene. Eyadéma viŋutsu Fauré Gnassingbé va xɔ ɖe eteƒe va zu dukplɔla, gake ame geɖe bui be ɖoƒe sia mesɔ ɖe dukplɔsea nu o. Wotsɔ Barqué kpe ɖe Togotɔwo ƒe amedɔdɔ aɖe si zɔ mɔ yi Niamey le February 12 lia dzi be yewoatsɔ aɖe Gnassingbé ƒe dzidziɖedzi ɖe Ɣetoɖoƒe Afrika Dukɔwo ƒe Ganyawo ƒe Habɔbɔ (ECOWAS) si wɔ nu ɖe eŋu fuléletɔe la me ahaʋli eta.
Barqué nye RPT ƒe Titinakɔmitia me tɔ; wotiam be manye Titinakɔmiti me tɔ tso Tône Nutome le RPT ƒe Sewɔtakpekpe 9 lia me le December 2006 me.
Esubɔna hã abe RPT Nunyalawo ƒe Kɔledzi me tɔ ene.
Le September 7, 2007 dzi la, Barqué nɔ zi me na wɔna si me wode ga RPT si le dzi ɖum ƒe ame 162 siwo di be yewoawɔ October 2007 ƒe sewɔtakpekpea ƒe tiatia la me.
Le Faure Gnassingbé ƒe dziɖuɣi la, Barqué gakpɔtɔ nye Dukplɔla ƒe Aɖaŋuɖola Tɔxɛ eye wònye Dziɖuɖumegã ƒe ɖoƒe tso January 2009 me.
Nya aɖewo kaka le January 2015 me ku ɖe nyaʋiʋli aɖe si wogblɔ be ele Barqué kple Gnassingbé dome ŋu.